Prawo do pomocy materialnej przysługuje studentom studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, kształcących się na studiach pierwszego i drugiego stopnia albo na jednolitych studiach magisterskich, niezależnie od wieku. Nie przysługuje natomiast studentom będącym kandydatami na żołnierzy zawodowych, żołnierzami zawodowymi oraz funkcjonariuszami służb państwowych.
Rodzaje świadczeń pomocy materialnej dla studentów
W ramach systemu pomocy materialnej student może ubiegać się o świadczenia w formie:
1) stypendium socjalnego;
2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych;
3) stypendium rektora dla najlepszych studentów;
4) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia;
5) zapomogi.
Student kształcący się na kilku kierunkach studiów równocześnie może otrzymywać świadczenie danego rodzaju wyłącznie na jednym kierunku studiów, według własnego wyboru. Natomiast poszczególne (różne) rodzaje stypendiów oraz zapomogę student może otrzymywać łącznie (także stypendium rektora dla najlepszych studentów łącznie ze stypendium ministra za wybitne osiągnięcia), o ile spełnia kryteria określone dla każdego ze świadczeń. Łączna miesięczna wysokość stypendium socjalnego oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów nie może przekroczyć 90% najniższego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagrodzeniu nauczycieli akademickich (w 2013 r. wynagrodzenie to wynosi 2.055,0 zł, a w 2014 r. będzie wynosiło – 2.245,0 zł).
Otrzymanie powyższych świadczeń nie wyklucza również prawa studenta do otrzymywania stypendium przyznawanego przez organy samorządu terytorialnego oraz pracodawców, a także pochodzącego ze środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej.
Warunki ubiegania się o świadczenia
1) Stypendium socjalne może otrzymać student, który znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, tzn. wysokość dochodu na osobę w jego rodzinie nie przekracza progu dochodu ustalonego w uczelni. Próg dochodu ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, w granicach od 592,8 zł do 850,2 zł (netto) miesięcznie na osobę w rodzinie. Oznacza to, iż każdy student o dochodzie nieprzekraczającym 592,8 zł miesięcznie na osobę w rodzinie ma ustawowo zapewnione otrzymanie stypendium. Stypendium może otrzymać także student o wyższym dochodzie, jeżeli rektor określi wyższy próg dochodu, nieprzekraczający jednakże 850,2 zł. Jest to ustawowa maksymalna wysokość i nawet w szczególnych przypadkach uczelnia nie może przyznać stypendium socjalnego przy wyższym dochodzie.
Stypendium socjalne może zostać zwiększone znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej studentowi studiów stacjonarnych z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki (również z niepracującym małżonkiem lub dzieckiem studenta), jeżeli codzienny dojazd z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie.
2) Stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych może otrzymać student z tytułu niepełnosprawności potwierdzonej orzeczeniem właściwego organu (orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem traktowanym na równi z tym orzeczeniem). Stypendium to przyznawane jest niezależnie od dochodu studenta.
3) Stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.
4) Stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może otrzymać student szczególnie wyróżniający się w nauce lub posiadający wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe.
5) Zapomogę może otrzymać student, który z przyczyn losowych znalazł się przejściowo
w trudnej sytuacji materialnej. Świadczenie to nie przysługuje, jeśli
trudna sytuacja materialna nie jest spowodowana zdarzeniem losowym – w
takim przypadku można ubiegać się o stypendium socjalne. Zdarzeniem
losowym może być np. śmierć lub ciężka choroba członka rodziny, klęski
żywiołowe (np. pożar, powódź) i inne zdarzenia losowe, na skutek których
student znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej.
Szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń.
Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania
świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym szczegółowe kryteria i
tryb udzielania świadczeń, wzory wniosków o przyznanie świadczeń, wzór
oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz
sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor
w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego.
Szczegółowe zasady przyznawania studentom stypendium ministra za wybitne osiągniecia określa rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270).
Okres przyznawania świadczeń.
Stypendia socjalne, stypendia specjalne dla osób niepełnosprawnych
oraz stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznawane są na
semestr lub rok akademicki, a stypendium ministra za osiągnięcia w nauce
i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe na rok
akademicki,
z wyjątkiem przypadku gdy ostatni rok studiów, zgodnie z planem studiów, trwa jeden semestr.
Student może otrzymywać stypendia w danym roku akademickim przez okres do dziesięciu miesięcy, a gdy ostatni rok studiów, zgodnie z planem studiów, trwa jeden semestr – do pięciu miesięcy. Stypendia wypłacane są co miesiąc, z wyjątkiem stypendium ministra za wybitne osiągnięcia wypłacanego jednorazowo do dnia 15 grudnia danego roku. Zapomoga jest świadczeniem jednorazowym i można ją otrzymać dwa razy w roku akademickim.
Stypendia i zapomogi można otrzymywać w okresie studiów pierwszego i drugiego stopnia albo jednolitych studiów magisterskich, z tym że stypendium rektora dla najlepszych studentów i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia można otrzymać dopiero po zaliczeniu pierwszego roku studiów. Wyjątkiem jest możliwość ubiegania się o te stypendia przez studentów pierwszego roku studiów drugiego stopnia, którzy rozpoczęli je w terminie roku kalendarzowego od daty ukończenia studiów pierwszego stopnia. W tym przypadku stypendia są przyznawane i wypłacane przez nową uczelnię.
Studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia pomocy materialnej dla studentów, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Zgodnie z tym przepisem pomoc materialna nie przysługuje studentom, którzy ukończyli już jeden kierunek studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym albo studentom, którzy po ukończeniu studiów pierwszego stopnia kontynuują naukę na kolejnych studiach pierwszego stopnia.
Tryb ubiegania się o świadczenia i organy przyznające.
Świadczenia pomocy materialnej dla studentów, z wyjątkiem stypendiów ministra, przyznawane są przez organy uczelni tj. kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej (dziekana) i rektora. Na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor przekazują uprawnienia do przyznawania świadczeń odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej. Komisje te składają się z przedstawicieli studentów i pracowników uczelni, z tym że studenci stanowią większość składu komisji.
Stypendia i zapomogi przyznawane są na wniosek studenta. Wniosek o przyznanie świadczeń składa się do organu uczelni przyznającego pomoc materialną albo komisji stypendialnej.
Stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznawane są przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (także dla studentów uczelni nadzorowanych przez inne resorty) na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej – przez senat uczelni.
Rozstrzygnięcia dotyczące świadczeń pomocy materialnej.
Decyzja o przyznaniu albo odmowie przyznania świadczenia pomocy materialnej wydawana jest w formie decyzji administracyjnej doręczanej studentowi z pouczeniem o przysługujących od tej decyzji środkach odwoławczych. Decyzja odmowna wymaga uzasadnienia. Student, który nie zgadza się z decyzją, może złożyć – w terminie czternastu dni od dnia jej otrzymania – odwołanie do rektora lub odwoławczej komisji stypendialnej albo złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku decyzji podjętej w pierwszej instancji przez rektora lub odwoławczą komisję stypendialną. Ostateczna decyzja podjęta w postępowaniu odwoławczym może być przez studenta zaskarżona do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.
poleca:
