Studia artystyczne kojarzą się z pasją, a nie z pewną posadą. Dane Ekonomicznych Losów Absolwentów pokazują jednak, że sprawa jest bardziej złożona: absolwenci kierunków artystycznych I stopnia rzadko trafiają na bezrobocie, choć na pierwszą pracę czekają długo, a ich zarobki na starcie rosną z rocznika na rocznik. Sprawdzamy, co liczby mówią o losach grafików, muzyków, tancerzy i projektantów po dyplomie — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, co realnie daje licencjat ze sztuki.
Grupa kierunków artystycznych to szeroki worek. Mieszczą się w niej malarstwo, rzeźba i grafika, ale też instrumentalistyka, wokalistyka, jazz, taniec, reżyseria, fotografia, a nawet projektowanie gier. Dane są zbiorcze, z różnych uczelni, i obejmują kierunki, na których w danym roku było co najmniej 10 absolwentów. Pochodzą z 11. edycji ELA, w której najmłodszy badany rocznik to absolwenci 2024 roku.
Sama grupa wyraźnie rośnie. W 2014 roku dyplom I stopnia na kierunkach artystycznych zdobyło 3 015 osób, a w 2024 roku już 4 371. Pełne zestawienie dla całej grupy można przejrzeć na stronie studia artystyczne I stopnia, a dane dla pojedynczych kierunków, np. projektowania graficznego czy instrumentalistyki, na ich osobnych podstronach.
Dla wielu osób licencjat ze sztuki nie kończy edukacji. Spośród absolwentów z 2015 roku aż 73,9% miało doświadczenie studiowania po uzyskaniu dyplomu. W roczniku 2024 ten odsetek wyniósł 62,4%. ELA wlicza tu zarówno kontynuowanie studiów rozpoczętych jeszcze przed dyplomem, jak i nowe studia podjęte później.
To ważna wskazówka przy czytaniu dalszych liczb. Ktoś, kto po licencjacie od razu idzie na magisterium, często pracuje dorywczo albo wcale, co obniża statystyki zatrudnienia w pierwszym roku po dyplomie.
Najbardziej zaskakujący wynik dotyczy bezrobocia. Ryzyko bezrobocia w pierwszym roku po dyplomie wyniosło 3,3% wśród absolwentów 2024 roku i 2,5% w roczniku 2023. U starszych roczników, obserwowanych dłużej, w piątym roku po dyplomie wskaźnik sięgał 3,4% (absolwenci 2020) i 4,4% (absolwenci 2016).
Jest też względny wskaźnik bezrobocia. Porównuje on ryzyko bezrobocia absolwenta ze średnią stopą rejestrowanego bezrobocia w jego powiecie zamieszkania. Dla rocznika 2024 w pierwszym roku po dyplomie wyniósł 0,79. Wartość poniżej 1 oznacza, że absolwenci byli przeciętnie mniej zagrożeni bezrobociem niż ogół w ich powiatach.
Niskie bezrobocie nie oznacza, że praca pojawia się od razu po obronie. Średni czas szukania pierwszej pracy jest długi, a na etat czeka się jeszcze dłużej. Absolwenci 2014 roku szukali jakiejkolwiek pracy średnio 20,60 miesiąca, a umowy o pracę 25,08 miesiąca. W roczniku 2018 było to 16,52 i 21,61 miesiąca, a w roczniku 2021 odpowiednio 14,14 i 18,00 miesiąca. Młodszych roczników tu nie zestawiamy, bo obserwowano je zbyt krótko, by średnia była miarodajna.
Więcej absolwentów pracuje za to tuż po studiach. W pierwszym roku po dyplomie jakąkolwiek pracę miało 47,8% rocznika 2024, wobec 33,6% rocznika 2014. W ramach samozatrudnienia pracowało 5,4% absolwentów 2024 roku.
Skąd takie wyniki? Kilka czynników warto mieć z tyłu głowy:
Średnie miesięczne wynagrodzenie ze wszystkich źródeł w pierwszym roku po dyplomie rosło niemal bez przerwy. Absolwenci 2015 roku zarabiali średnio 1 828 zł, absolwenci 2020 roku 2 522 zł, a absolwenci 2024 roku 3 695 zł.
Liczy się to w konkretny sposób: łączne zarobki absolwenta dzieli się przez liczbę miesięcy, w których był zatrudniony, a osoby, które w badanym okresie w ogóle nie pracowały, są pomijane. Kto miał umowę o pracę, zarabiał na niej więcej. W roczniku 2024 średnie wynagrodzenie z etatu w pierwszym roku po dyplomie wyniosło 4 871 zł miesięcznie.
Względny wskaźnik zarobków rocznika 2024 w pierwszym roku wyniósł 0,41. Oznacza to, że absolwenci zarabiali wyraźnie poniżej średniej w swoich powiatach zamieszkania, co na początku kariery jest typowe.
Dłuższa obserwacja pokazuje, że pensje rosną wraz ze stażem. Absolwenci 2020 roku zarabiali średnio 4 053 zł miesięcznie w trzecim roku po dyplomie i 5 901 zł w piątym. Ich względny wskaźnik zarobków w piątym roku wyniósł 0,66, czyli nadal poniżej średniej powiatowej, ale znacznie bliżej niż na starcie.
Absolwenci artystycznych licencjatów rzadko trafiają na bezrobocie: w roczniku 2024 ryzyko w pierwszym roku po dyplomie wyniosło 3,3%. Za to długo szukają pierwszej pracy, zwłaszcza etatu, a wielu z nich kontynuuje naukę. Zarobki na starcie są niskie na tle lokalnej średniej, ale rosną z rocznika na rocznik i wyraźnie w kolejnych latach po dyplomie. Przed wyborem kierunku warto zajrzeć do danych konkretnej specjalności, bo grupa łączy bardzo różne zawody.
5 pytań · minuta
poleca:
