Chemia, fizyka, geografia, ochrona środowiska, oceanografia – kierunki z grupy „fizyczne, środowisko” rzadko kończą się na licencjacie. Dane Ekonomicznych Losów Absolwentów pokazują, że po dyplomie I stopnia ponad 80 proc. osób studiuje dalej, bezrobocie jest bardzo niskie, a zarobki na starcie rosną z rocznika na rocznik. Widać też drugi trend: absolwentów tych kierunków jest coraz mniej – a na końcu możesz sprawdzić, czy dobrze odczytujesz liczby o losach absolwentów.
Nasz serwis kierunki-studiow.info zestawia dane z badania Ekonomiczne Losy Absolwentów (ELA) prowadzonego przez ministerstwo nauki – zarówno dla pojedynczych kierunków, jak i dla całych grup. Grupa „fizyczne, środowisko” na studiach I stopnia to nauki ścisłe i przyrodnicze, które zajmują się materią, Ziemią i środowiskiem. Należy do niej ponad 20 kierunków, m.in.:
To dane zbiorcze: pokazują przeciętne losy absolwentów wszystkich tych kierunków razem, bez podziału na uczelnie. Nie da się z nich więc wyczytać, gdzie studiuje się „lepiej”, ale dobrze widać, jak zmieniała się sytuacja kolejnych roczników. Najnowsza, 11. edycja badania obejmuje absolwentów z lat 2014–2024.
W 2014 r. dyplom I stopnia na kierunkach z tej grupy odebrało 7057 osób. W 2024 r. – już tylko 2954, czyli mniej niż połowa tamtej liczby. Spadek trwał przez niemal całą dekadę. Dane ELA nie wyjaśniają jego przyczyn, pokazują jedynie skutek: na rynek pracy trafia dziś znacznie mniej osób z takim przygotowaniem niż dekadę temu.
Najbardziej charakterystyczna cecha tej grupy to dalsza nauka. Spośród absolwentów z 2024 r. aż 84,2 proc. miało doświadczenie studiowania po uzyskaniu dyplomu. W praktyce oznacza to zwykle studia II stopnia – a często ich ukończenie: wśród absolwentów licencjatu z 2020 r. magisterium zdobyło 69,7 proc.
U najmłodszych roczników ten odsetek jest wyraźnie niższy, ale to efekt krótkiego czasu obserwacji – wiele osób po prostu jeszcze nie zdążyło obronić pracy magisterskiej. Dlatego przy porównaniach lepiej patrzeć na roczniki sprzed kilku lat.
Skoro większość absolwentów dalej studiuje, nie dziwi, że w pierwszym roku po dyplomie pracowała mniej niż połowa z nich. W roczniku 2024 wyglądało to tak:
Jednocześnie ryzyko bezrobocia w pierwszym roku jest bardzo małe: dla rocznika 2024 wyniosło 1,6 proc., podczas gdy dla rocznika 2014 – 3,9 proc. ELA podaje też względny wskaźnik bezrobocia, który porównuje sytuację absolwentów z ich powiatami zamieszkania. Wartość poniżej 1 oznacza ryzyko niższe niż przeciętne w okolicy. Dla rocznika 2024 wskaźnik wyniósł 0,30, czyli absolwenci tych kierunków rzadziej trafiali na bezrobocie niż ogół mieszkańców ich powiatów.
Średnie miesięczne wynagrodzenie ze wszystkich źródeł w pierwszym roku po dyplomie wyniosło dla rocznika 2024 4041 zł brutto. Absolwenci z 2014 r. zarabiali w tym samym okresie kariery 1519 zł. Osoby zatrudnione na umowę o pracę zarabiały więcej: w roczniku 2024 średnio 4707 zł.
Trzeba pamiętać, że to kwoty z danego roku, więc część wzrostu to po prostu ogólny wzrost płac w kraju. Lepiej oddaje to względny wskaźnik zarobków – dla rocznika 2024 wyniósł 0,47, czyli absolwenci w pierwszym roku zarabiali średnio mniej niż połowę przeciętnej pensji w swoim powiecie. Autorzy danych przypominają, że absolwenci są dopiero na początku kariery, więc wskaźnik poniżej 1 jest typowy. W tej grupie dochodzi do tego fakt, że większość wciąż studiuje.
Zarobki w I roku po licencjacie – grupa „fizyczne, środowisko”. Źródło: Ekonomiczne Losy Absolwentów (ELA), MNiSW; opracowanie: kierunki-studiow.info.
Znacznie ciekawiej wygląda dalszy ciąg. Absolwenci licencjatu z 2020 r. w pierwszym roku po dyplomie zarabiali średnio 2485 zł miesięcznie, a w piątym roku – już 7010 zł, czyli blisko trzy razy więcej. To okres, w którym większość z nich kończy studia magisterskie i zaczyna pracować na pełny etat, więc dopiero te liczby pokazują, dokąd prowadzą studia z tej grupy.
Dla kandydata płynie z tego praktyczny wniosek: wybierając chemię, fizykę czy ochronę środowiska, warto od początku planować pięć lat nauki, a nie trzy. Zarobki w pierwszym roku po licencjacie mówią niewiele, bo dotyczą głównie osób, które dopiero dorabiają w trakcie dalszych studiów.
Kierunki fizyczne i środowiskowe to w praktyce ścieżka pięcioletnia: ponad 80 proc. absolwentów studiuje dalej, a około dwie trzecie zdobywa magisterium. Bezrobocie w pierwszym roku po dyplomie jest bardzo niskie i z czasem spadło, a zarobki na starcie wyraźnie rosną z rocznika na rocznik – najbardziej jednak po kilku latach pracy. Absolwentów jest za to o połowę mniej niż dekadę temu.
Źródło: Ekonomiczne Losy Absolwentów (ELA), MNiSW, 11. edycja; opracowanie: kierunki-studiow.info (stan na 26.10.2026).
5 pytań · minuta
poleca:
