Jednolite studia magisterskie z grupy społecznej to w praktyce jeden kierunek: psychologia. Dane Ekonomicznych Losów Absolwentów pokazują, że po pięciu latach nauki rocznik 2024 trafił na rynek pracy znacznie łagodniejszy niż absolwenci sprzed dekady: niższe ryzyko bezrobocia, krótsze szukanie pracy i zarobki w pierwszym roku ponad dwa razy wyższe niż u rocznika 2014 — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, co czeka psychologa tuż po dyplomie.
Serwis kierunki-studiow.info zbiera dane ELA w grupy kierunków. W grupie społecznej na poziomie jednolitych studiów magisterskich wymienione są trzy kierunki: politologia, psychologia i socjologia. Liczby mówią jednak jasno, kto tu gra pierwsze skrzypce. Dla politologii w tym trybie serwis nie ma danych wcale, socjologia pojawia się tylko w rocznikach 2014 i 2017 – po 11 absolwentów. Cała reszta to psychologia.
W roczniku 2014 grupa liczyła 3 599 absolwentów, z czego 3 588 skończyło psychologię jednolitą magisterską. W roczniku 2024 obie liczby są identyczne: 5 730 osób. Można więc spokojnie czytać wyniki grupy jak portret absolwenta psychologii po pięcioletnich studiach.
Przez dekadę liczba absolwentów rosła nierówno. Do rocznika 2020 wahała się w okolicach 3,4–3,7 tys. osób (najmniej w roczniku 2018: 3 389), potem przyspieszyła: 4 139 w roczniku 2021, 4 244 w 2022, 5 129 w 2023 i 5 730 w 2024. To ważna informacja dla kandydatów – na rynek wychodzi coraz więcej osób z tym samym dyplomem, a mimo to wskaźniki zatrudnienia się nie pogorszyły.
Pierwszy rok po dyplomie to dla wielu absolwentów najtrudniejszy moment. Ryzyko bezrobocia w tym okresie ELA podaje w procentach, osobno dla każdego rocznika. Dla grupy wyniki wyglądają tak:
Ciekawszy jest wskaźnik względny: ryzyko bezrobocia absolwenta porównuje się ze stopą bezrobocia w jego powiecie zamieszkania. Wartość poniżej 1 oznacza, że absolwenci są przeciętnie mniej zagrożeni bezrobociem niż mieszkańcy ich powiatów, powyżej 1 – bardziej. Rocznik 2019 miał 1,37, rocznik 2024 już 0,80. Od rocznika 2021 wskaźnik trzyma się poniżej jedynki.
W roczniku 2024 jakąkolwiek pracę w pierwszym roku po dyplomie miało 89,5% absolwentów, umowę o pracę 72,8%, a samozatrudnienie 15,5%. Dziesięć lat wcześniej, w roczniku 2014, było to odpowiednio 84,1%, 64,5% i 9,7%. Wyraźnie wzrosła zwłaszcza rola własnej działalności – odsetek samozatrudnionych w ciągu dekady wzrósł z niecałych 10% do ponad 15%.
Skrócił się też czas szukania pierwszej pracy. Rocznik 2014 czekał na jakiekolwiek zatrudnienie średnio 4,8 miesiąca, a na umowę o pracę 9,2 miesiąca. W roczniku 2021 było to 2,8 i 5,2 miesiąca. Dla najmłodszych roczników serwis podaje jeszcze krótsze czasy, ale ich okres obserwacji jest krótki, więc lepiej traktować je ostrożnie.
Średnie miesięczne wynagrodzenie ze wszystkich źródeł w pierwszym roku po dyplomie wynosiło 2 565 zł w roczniku 2014 i 6 411 zł w roczniku 2024. Z samej umowy o pracę rocznik 2014 zarabiał średnio 2 861 zł, rocznik 2019 – 3 783 zł, a rocznik 2024 – 6 767 zł. Wykres pokazuje, jak rosły zarobki co dwa roczniki.
Te kwoty trzeba jednak czytać razem ze wskaźnikiem względnym zarobków, który porównuje pensję absolwenta ze średnią w jego powiecie. W roczniku 2014 wynosił on 0,64, w roczniku 2024 – 0,73. Absolwent psychologii zaczyna więc poniżej przeciętnej lokalnej pensji, choć dystans się zmniejsza. Serwis zaznacza, że na początku kariery ten wskaźnik często jest poniżej 1 – pełny obraz dają dopiero kolejne lata po dyplomie.
Po pięciu latach studiów nie wszyscy kończą z edukacją. Dalsze studia kontynuowało 16,0% rocznika 2015, 12,3% rocznika 2019 i 14,4% rocznika 2024. Wskaźnik obejmuje zarówno studia podjęte po dyplomie, jak i te rozpoczęte jeszcze przed jego uzyskaniem. To stały, kilkunastoprocentowy odsetek.
Dane są zbiorcze dla wszystkich uczelni, więc nie mówią nic o konkretnej szkole. Pełne tabele z rocznikami, a także zestawienia dla 14 miast, w tym Krakowa, Gdańska i Poznania, są na stronie studiów społecznych jednolitych magisterskich.
Jednolite studia społeczne to niemal wyłącznie psychologia, a jej absolwentów przybywa – 5 730 w roczniku 2024. Mimo to ryzyko bezrobocia w pierwszym roku spadło z 11,3% (rocznik 2014) do 3,2% (rocznik 2024), prawie 9 na 10 osób pracuje, a średnie zarobki na starcie sięgnęły 6 411 zł. Pensja wciąż jest niższa niż przeciętna w powiecie, ale różnica maleje.
Źródło danych: Ekonomiczne Losy Absolwentów (ELA), MNiSW, 11. edycja (absolwenci 2024); opracowanie: kierunki-studiow.info.
5 pytań · minuta
